KASALLIK

Vaskulyar (qon-tomir) demensiya

Vaskulyar demensiya — miya qon ta'minotining buzilishi (insultlar, surunkali ishemiya, kichik tomir kasalligi) natijasida yuzaga keladigan kognitiv funksiyalarning sekin-asta pasayishi. Demensiyaning ikkinchi eng ko'p sababi (15-20%). Ko'pincha Altsgeymer bilan birga kelib (aralash demensiya), 50-70% holatlarda. Xavf omillari: AGP, diabet, dislipidemiya, chekish, atrial fibrilatsiya, oldindan kechirilgan insultlar, yosh, erkak jins. Klinika Altsgeymerdan farqi: bosqichli ("step-wise") progressiya — har bir insult yangi defisit qoldiradi; ijro funksiyalari (planlashtirish, e'tibor) erta buziladi (xotira nisbatan saqlanadi); qo'shimcha nevrologik belgilar (gemiparez, dizartriya); ruhiy belgilar (depressiya, apatiya); yurish buzilishlari. Tashxis: nevrologik ko'rik, kognitiv testlar, MRT (ko'p infarktlar, leykoaraioz, kichik tomir kasalligi), tomir omillarini baholash. Davolash: tomir omillarini agressiv nazorat (AGP, lipidlar, glikemiya), antitrombotsitar, chekishni tashlash. Donepezil va memantin engil samarali bo'lishi mumkin.