KASALLIK

Shyogren sindromi

Shyogren sindromi — ekzokrin bezlar (asosan ko'zyosh va so'lak bezlari) zararlanishi bilan kechuvchi surunkali sistemali autoimmun kasallik. Birlamchi (mustaqil) yoki ikkilamchi (RA, SQYU bilan birga) bo'lishi mumkin. Aholining 0.5-1% ida, ayollarda 9 marta ko'p, asosan 40-60 yoshda boshlanadi. Klassik triada (sicca sindromi): kserostomiya (og'iz quruqligi — gapirish, yutishda qiyinlik, tishlarning chirishi), kseroftalmiya (ko'z quruqligi — qum borgandek hissi, qichish, yorug'lik sezgirligi), so'lak bezi shishi. Sistemali belgilar (40%): artrit/artralgiyalar, charchoq, Reynaud fenomeni, teri vaskuliti, periferik neyropatiya, intersitsial pulmonit, lyupus-o'xshash glomerulonefrit, kriyoglobulinemik vaskulit. B-hujayra limfomasi xavfi 20 marta yuqori. Tashxis: ACR/EULAR 2016 mezonlari — anti-Ro/SSA, anti-La/SSB antitelolar, Schirmer testi (<5 mm 5 daqiqada), so'lak bezlari biopsiyasi (limfotsitar fokuslar), so'lak ishlab chiqarish testlari, OCT/yoriq lampa. Davolash: simptomatik — sun'iy ko'zyosh, pilokarpin yoki tsevimelin (so'lak ishlab chiqarishni rag'batlantirish), siklosporin tomchilari. Sistemali ko'rinishlarda — hidroksixlorokin, metotreksat, ritksimab, kortikosteroidlar.