KASALLIK

Revmatoid artrit

Revmatoid artrit (RA) — bo'g'imlarning surunkali simmetrik yallig'lanishi va asta-sekin destruksiyasi bilan kechuvchi sistemali autoimmun kasallik. Aholining 0.5-1% ida uchraydi, ayollarda 3 marta ko'p, asosan 30-50 yoshlarda boshlanadi. Genetik moyillik (HLA-DRB1 "shared epitope"), chekish va periodontit muhim xavf omillaridir. Klinika: mayda bo'g'imlarning simmetrik artriti — qo'l mayda bo'g'imlari (MCP, PIP — DIP saqlanadi!), bilak, oyoq mayda bo'g'imlari, tizza, yelka. Belgilari: ertalabki qotishish (>1 soat), bo'g'imlarda og'riq, shish, qizillik, harakat cheklanishi. Davolanmagan holda deformatsiyalar: "ulnar deviation", "swan neck", "boutonnière", revmatoid tugunlar. Sistemali belgilar: charchoq, isitma, vazn yo'qotish, kuraray sindromi, plevrit, perikardit, vaskulit. Tashxis: ACR/EULAR 2010 mezonlari (bo'g'imlar soni, RF/anti-CCP, o'tkir faza belgilari, davomiyligi). Anti-CCP yuqori spesifik. Davolash: erta agressiv terapiya muhim — DMARD birinchi qator metotreksat, sulfasalazin, leflunomid, hidroksixlorokin. Refrakter holatlarda biologik DMARD: TNF ingibitorlari (infliksimab, adalimumab), IL-6 (totsilizumab), B-hujayra (ritksimab), JAK ingibitorlari (tofatsitinib).