KASALLIK

Sistemali qizil yo'guruvchi (yougurma) — SQYU

Sistemali qizil yougurma (SQYU, SLE) — ko'p organ va to'qimalarni zararlovchi surunkali sistemali autoimmun kasallik. Ayollarda 9-10 marta ko'p, asosan tug'ish yoshida (15-45 yosh). Aholining 100,000 dan 50-100 sida. Etiologiya: genetik (HLA-DR2, DR3), gormonal (estrogen), atrof-muhit (UF nuri, virus, ba'zi dorilar). Patofiziologiya — DNK va boshqa autoantigenlarga qarshi antitelolar va immun komplekslar to'planishi. Klinika juda xilma-xil ("ming yuzli kasallik"): umumiy belgilar (charchoq, isitma, vazn yo'qotish); teri ("kapalak" qizg'ishi, diskoid yo'guruvchi, fotosenzitivlik, alopetsiya); bo'g'imlar (artrit, artralgiyalar — destruktiv emas); buyrak (lyupus nefriti — proteinuriya, gematuriya, OGSO); MSS (psixoz, tutqanoq, insult); seroza (plevrit, perikardit); qon (lekopeniya, anemiya, trombotsitopeniya); antifosfolipid sindromi (trombozlar, abortlar). Tashxis: SLICC/ACR 2019 mezonlari; ANA musbat, anti-dsDNA va anti-Sm yuqori spesifik. Davolash: hidroksixlorokin (asos), kortikosteroidlar, immunosupressiya — metotreksat, mikofenolat, azatioprin, siklofosfamid; biologik — belimumab, anifrolumab; refrakter nefritga ritksimab.