KASALLIK

Parkinson kasalligi

Parkinson kasalligi — miyaning qora moddasi (substantia nigra) dofamin ishlab chiqaruvchi neyronlarining sekin-asta yo'qolishi natijasida yuzaga keladigan progressiv neyrodegenerativ kasallik. 60 yoshdan oshganlarning 1% ida uchraydi. Sabab — alfa-sinuklein oqsilining noto'g'ri taxlanishi va Lewy tanachalarining hosil bo'lishi. Klassik to'rt belgi (TRAP): Tremor (dam holatda titrash, asosan qo'lda "pul sanash"), Rigidlik (mushaklarning qotishi, "vites g'ildiragi" simptomi), Akineziya/bradikineziya (harakatlarning sekinlashishi va yo'qolishi), Postural beqarorlik. Boshqa belgilar: yuzning qotishi ("ниыка" yuz), mayda yozuv (mikrografiya), yurishning sekin va kichik qadamli bo'lishi, hidning yo'qolishi (ranogi belgi), uyqu buzilishi (RBD), depressiya, demensiya (kech bosqichda). Tashxis klinik (UK Brain Bank mezonlari), DAT-skan tasdiqlovchi. Davolash: levodopa (carbidopa bilan) — eng samarali, lekin uzoq qabulda flyuktuatsiyalar va diskineziyalar; dofamin agonistlari (pramipeksol, ropinirol), MAO-B ingibitorlari (selegilin, rasagilin), COMT ingibitorlari, DBS — refrakter holatlarda.