KASALLIK

Osteoporoz

Osteoporoz — suyak massasining pasayishi va suyak mikroarxitekturasining buzilishi natijasida sinish xavfining ortishi bilan kechuvchi sistemali skelet kasalligi. Ayollarda postmenopauzal davrda eng ko'p uchraydi (estrogen yetishmovchiligi). 50 yoshdan oshgan ayollarning 1/3 va erkaklarning 1/5 da uchraydi. Xavf omillari: yosh, ayol jinsi, oilaviy anamnez, kichik tana vazni, chekish, alkogol, kalsiy/D vitamini yetishmovchiligi, kortikosteroidlar uzoq qabul qilish, gipogonadizm. Klinika: simptomsiz "jim epidemiya" — birinchi belgi sinish bo'lishi mumkin (umurtqa, son bo'yni, bilak). Tashxis DXA densitometriyasi bilan qo'yiladi (T-score ≤ -2.5 — osteoporoz). FRAX bilan 10 yillik sinish xavfi hisoblanadi. Davolash: kalsiy 1000-1200 mg/kun, D vitamini 800-2000 IU/kun, jismoniy mashqlar, chekishni tashlash. Antirezorbtiv: bisfosfonatlar (alendronat, zoledronat), denosumab. Anabolik: teriparatid, romosozumab.