KASALLIK

Obstruktiv uyqu apnoesi

Obstruktiv uyqu apnoesi (OSA) — uyqu paytida yuqori nafas yo'llarining qisman yoki to'liq yopilishi natijasida nafasning takror to'xtashi (apnoe) yoki sezilarli kamayishi (gipopnoe) bilan kechuvchi sindrom. Voyaga yetganlarning 10-20% ida uchraydi, erkaklarda 2 marta ko'p. Xavf omillari: ortiqcha vazn (BMI >30), katta bo'yin aylanasi, anatomik tor nafas yo'llari (toza tomoq, katta til, retrognatiya), erkak jins, postmenopauzal ayollar, alkogol, sedativlar. Klinika: kuchli xurrak, tunda nafas to'xtatish (sherigi tomonidan kuzatish), tunda nafas qisilib uyg'onish, tunda tez-tez uyg'onish, ertalabki bosh og'rig'i, kun davomida o'ta uyqusiz holat (Epworth shkalasi >10), kayfiyat va kognitiv buzilishlar. Asoratlari: AGP, atrial fibrilatsiya, insult, infarkt, diabet, depressiya, transport hodisalari. Tashxis: polisomnografiya (uyqu o'rganish) — AHI ≥5 bilan simptomlar yoki ≥15 hatto simptomlarsiz. Davolash: 1-qator — CPAP (continuous positive airway pressure), vazn kamaytirish; chap tomonda uxlash; alkogoldan voz kechish; mandibulyar avans qurilmalar (engil-o'rtacha holatlarda); jarrohlik (UPPP, hipoglossal nerv stimulyatori).