KASALLIK

Kolorektal saraton

Kolorektal saraton — yo'g'on va to'g'ri ichak xavfli o'smasi; ko'pincha avval xavfsiz polip (adenoma) sifatida boshlanib, yillar davomida saratonga o'tadi. Xavf omillari: 50 dan oshgan yosh, oilaviy moyillik, qizil va qayta ishlangan go'sht, semizlik, harakatsizlik, chekish, alkogol, yallig'lanuvchi ichak kasalliklari, irsiy sindromlar (Lynch, FAP). Belgilari: najas xarakterining o'zgarishi (qabziyat yoki ich ketishi), najasda qon (yorqin qizil yoki qora), qornining og'rig'i, vazn yo'qotish, charchoq, anemiya. Tashxis: kolonoskopiya bilan biopsiya (asosiy usul), KT (metastazlar), CEA. Davo bosqichga qarab: jarrohlik (asosiy davo), kimyoterapiya (5-FU + oksaliplatin), nurlanish (to'g'ri ichak saratonida), nishonli va immunoterapiya. Skrining 45 yoshdan: kolonoskopiya har 10 yilda yoki yillik najasda yashirin qon testi (FIT). Erta tashxis 90 % dan ortiq tuzalish ehtimolini beradi.