KASALLIK

Ko'k yo'tal (pertussis)

Ko'k yo'tal — Bordetella pertussis bakteriyasi tufayli yuzaga keladigan o'tkir bakterial nafas yo'li infeksiyasi. Vaktsinasiz va kichik chaqaloqlar uchun juda xavfli. Yuqish havo-tomchi yo'li bilan. Kasallik 3 bosqichda kechadi: 1) kataral (1-2 hafta) — odatdagi tumov, sub-febril harorat, yengil yo'tal; 2) spazmodik (2-6 hafta) — to'satdan paydo bo'ladigan, bir-birining ortidan keladigan kuchli yo'tal xurujlari, oxirida xirilloq nafas («huk» tovushi), yuzning ko'karishi, ko'z qisilishi, qusish bilan tugashi mumkin; 3) sog'ayish (haftalar yoki oylar). Chaqaloqlarda klassik xirilloq bo'lmasligi mumkin, faqat nafas to'xtash xurujlari (apnoe), ko'kishi kuzatiladi — bu hayotga xavfli. Tashxis: PCR, qonda antitanalar. Davo: erta bosqichda antibiotiklar (azitromisin) yo'talning og'irligini kamaytiradi va tarqalishni to'xtatadi. Chaqaloqlar statsionarda. Profilaktika — DPT vaktsinasi (3 doza chaqaloqlikda + revaktsinatsiyalar). Homilador ayollarning emlanishi yangi tug'ilganlarni himoyalaydi.