KASALLIK

Ko'p o'choqli skleroz (multipl skleroz)

Ko'p o'choqli skleroz (MS) — markaziy asab tizimining surunkali demielinizatsiyalovchi va neyrodegenerativ autoimmun kasalligi. Asosan 20-40 yoshdagi ayollarda boshlanadi (2-3:1 nisbati). Etiologiyasi noma'lum, ammo genetik moyillik (HLA-DRB1*15:01), Epstein-Barr virusi, vitamin D yetishmovchiligi, chekish bilan bog'liq. Klinik shakllari: 1) Relapsing-remitting (RRMS, 85%) — xurujlar va tiklanishlar; 2) Sekundar-progressiv (SPMS) — RRMS dan kelib chiqadi; 3) Primar-progressiv (PPMS, 15%) — boshidan progressiya. Klinika xilma-xil: optik nevrit (ko'rishning bir tomonlama yo'qolishi va ko'z harakatlarida og'riq), Lhermitte belgisi (bo'yinni egilganda elektr toki hissi), gemi/parapaez, taktil va vibratsion sezgi buzilishi, ataksiya, neyrogen ovqat hazm qilish va siydik tutilmasligi, charchoq, kognitiv buzilishlar. Tashxis: McDonald 2017 mezonlari — MRT (T2/FLAIR o'choqlar, kontrast olishlar), CSF (oligoklonal lentalar). Davolash: o'tkir xurujlarda — pulse glyukokortikoidlar; bazis terapiya — interferon-beta, glatiramer asetat, fingolimod, natalizumab, okrelizumab, kladribin.