KASALLIK

Endometriya saratoni

Endometriya saratoni — bachadon ichki qavatidan kelib chiqadigan saraton kasalligi. Rivojlangan mamlakatlarda eng keng tarqalgan ginekologik saraton. Asosan postmenopauza davridagi ayollarda (60-70 yoshda pik) uchraydi. Ikki asosiy turi: I tip (endometrioid) — estrogen ta'siriga bog'liq, ko'pincha aniqlanadi va prognozi yaxshi (80-85%); II tip (serozli, aniq hujayrali) — agressiv, prognozi yomon. Xavf omillari (I tip): semizlik, qandli diabet, arterial gipertenziya, hech tug'ilmaganlik, erta menarxe, kech menopauza, PCOS, estrogen monoterapiyasi, tamoksifen, oilaviy anamnez, Lynch sindromi (irsiy kolorektal saraton bilan birga). Erta tashxis qo'yilishini osonlashtiradigan asosiy belgi — tuyqi qon ketishi, ayniqsa menopauzadan keyin. Boshqa belgilar: tsikllararo qon ketishi, ko'p hayz, oqartirma yoki qonsiraydigan ajralmalar, kech bosqichda — tos og'rig'i, oriqlash. Tashxis: transvaginal ultratovush (endometriya qalinligi >4 mm postmenopauzada — biopsiya zarurati), endometriya biopsiyasi (Pipelle), gisteroskopiya, KT, MRT. Davolash bosqichga qarab: total gisterektomiya + ikki tomonlama salpingo-oforektomiya, limfa tugunlari ekssiziyasi, nurlanish, gormonal terapiya, kimyoterapiya. Erta bosqichda davolash juda samarali — 5 yillik yashash 95% gacha.