KASALLIK

Bolalardagi semizlik

Bolalardagi semizlik — bo'y va yoshga mos vazn me'yoridan jiddiy ortib ketishi (BMI 95-persentildan yuqori). Dunyo va O'zbekistonda tez o'sib borayotgan muammo. Sabablari: noto'g'ri ovqatlanish (ko'p shakar, fast food, tatlanlangan ichimliklar), kam jismoniy harakat, ko'p ekran vaqti, kam uyqu, irsiyat, ba'zi endokrin kasalliklar (gipotireoz, Kushing sindromi), oilaviy odatlar va stress. Asoratlari erta paydo bo'la boshlaydi: 2-tipdagi qandli diabet, gipertoniya, yog'li gepatoz, uyquda nafas to'xtashi, bo'g'im va orqa og'rig'i, qiz bolalarda erta jinsiy yetilish, psixologik muammolar (kayfiyat tushishi, o'zini yomon his qilish, maktabdagi qiyinchiliklar). Tashxis: BMI hisoblash (yosh va jins persentillari bilan), qon tahlillari (glyukoza, lipidlar, jigar fermentlari, gormonlar), bosim va belning aylanasi. Davo butun oila ishtirokida: 1) ovqatlanish (sog'lom uy taomi, shakar va fast food kamaytirish, ko'p meva-sabzavot, suv), 2) kuniga 60 daqiqa harakat, 3) ekran vaqtini cheklash, 4) yetarli uyqu, 5) psixologik qo'llab-quvvatlash. Maqsad — vaznni saqlash yoki sekin pasaytirish, bola normal o'sishi davom etishi kerak. Erta intervensiya hayotbod kasalliklardan saqlaydi.