KASALLIK

Behchet kasalligi

Behchet kasalligi — hamma kalibrli arteriya va venalarni zararlovchi sistemali vaskulit, ko'p organlarni qamrab oluvchi takrorlanuvchi yallig'lanishlar bilan kechadi. Ipak yo'li bo'ylab davlatlarda (Turkiya, Eron, O'zbekiston, Yaponiya) eng ko'p uchraydi. HLA-B51 antigeni bilan kuchli bog'liq. Asosan 20-40 yoshlarda boshlanadi. Klassik triada: 1) Takrorlanuvchi og'iz aftalari (eng ko'p — 100% bemorlarda, kasallikning birinchi belgi, og'riqli, 1-2 hafta davom etadi). 2) Genital yarali (75-90% — erkaklarda skrotum, ayollarda vulva; chandiq qoldiradi). 3) Uveit (50-70% — odatda ikki tomonlama, panuveit, ko'rishni yo'qotish xavfi). Boshqa belgilar: teri (tugun eritema, papulopustulyar toshma, akneiform); paterji fenomeni (terini igna bilan teshish 24-48 soatdan keyin pustula hosil qiladi); artrit (asimmetrik, oligoartrit); qon-tomir tutilishi (venoz tromboz, arterial anevrizmalar — jaharli); MSS (parenkimal — beyin sapı sindromlari, asabsel); GI (ileosekal yarali); kardiyak. Tashxis: ICBD 2014 mezonlari — og'iz yarali (2 ball) + genital yarali (2), ko'z (2), teri (1), neyrologik (1), qon-tomir (1) ≥4 ball. Davolash organga bog'liq: og'iz/teri — kolxitsin, topik steroidlar; uveit — siklosporin, azatioprin, infliksimab; vaskulit/MSS — kortikosteroidlar + immunosupressiya; biologiklar (TNF ingibitorlari).