KASALLIK

Autizm spektri buzilishi (RAS)

Autizm spektri buzilishi (RAS) — ijtimoiy o'zaro ta'sir, muloqot va xulq-atvorda doimiy qiyinchiliklar bilan kechadigan asab-rivojlanish kasalligi. Belgilari odatda 2-3 yoshgacha namoyon bo'ladi, lekin yengil shakllarda keyinroq aniqlanishi mumkin. Asosiy belgilar: ko'z bilan kontakt qilishda qiyinchilik, ismga reaksiya bermaslik, nutq rivojlanishining kechikishi yoki o'ziga xosligi (eholaliya, nostandart so'zlar), ijtimoiy o'yinlardan voz kechish, qiziqish doirasining tor va takrorlanuvchi bo'lishi, takrorlanuvchi harakatlar (qo'l silkitish, aylanish), o'zgarishlarga juda yomon javob, sensor sezgirlik (ovoz, yorug'lik, ovqat tuzilishi). Spektr keng — yengil («yuqori funksiyali») dan og'irgacha. Sababi murakkab — irsiy va atrof-muhit omillari. Tashxis bolalar nevrologi, psixiatri va psixologi tomonidan, kuzatuv va standartlashtirilgan testlar (M-CHAT skrining, ADOS) asosida. Davo: erta intervensiya — eng muhimi; xulq-atvor terapiyasi (ABA), nutq va kasbiy terapiya, ota-ona ta'limi, individual ta'lim rejasi. Erta yordam bola rivojlanishi va mustaqilligini sezilarli oshiradi.