KASALLIK

Altsgeymer kasalligi

Altsgeymer kasalligi — miyada beta-amiloid blyashkalar va tau oqsil neyrofibriller chigallari to'planishi natijasida neyronlarning sekin-asta yo'qolishi va kognitiv funksiyalarning pasayishi bilan kechuvchi neyrodegenerativ kasallik. Demensiyaning eng ko'p uchraydigan sababi (60-70%). 65 yoshdan keyin har 5 yilda uchrash ehtimoli ikki barobar oshadi. Xavf omillari: yosh, oilaviy anamnez, APOE ε4 alleli, ayol jinsi, yurak-tomir kasalliklari, diabet, past ta'lim darajasi, bosh jarohati. Klinika bosqichlari: 1) Engil — yangi ma'lumotni eslab qolish qiyinligi, ismlarni unutish, ish yoki uy ishlarida qiyinchilik. 2) O'rta — eslab qolish va orientatsiya jiddiy buzilishi, kayfiyat va xulq o'zgarishlari, yo'qolib qolish. 3) Og'ir — mustaqil hayot kechirishning iloji yo'q, yutish va yurish buzilishi. Tashxis: kognitiv testlar (MMSE, MoCA), MRT (gippokampal atrofiya), PET-amiloid, CSF biomarkerlari. Davolash: xolinesteraza ingibitorlari (donepezil, rivastigmin), memantin, yangi anti-amiloid antitelo (lekanemab, aducanumab).